HiT619 İletişim Araştırmalarında Karma yöntemler dersime hoş geldiniz. Bu dersin açılması önerisini ilk verdiğimde kolay bir işe girişmediğimin farkındaydım ama 15 haftalık ders içeriği hazırlamak üzere notlara girişince, hani derler ya, “Anyayı Konya’yı gördüm” 🙂 Ama bu ders neticesinde hem öğrencilerin hem de şahsımın edineceği faydaları da hesaba katınca, aslında iyi ki girişmişim böyle bir işe…

Karma Yöntem desenleri çoğunlukla duyduğumuz üzere nicel araştırma yöntemi ile nitel araştırma yönteminin bir araya gelmesinden teşekkül ediyor. Fakat kafama göre, nitelle niceli birleştirdim, yaptım oldu deyince olmuyor. Peki nasıl oluyor? İşte onu bu derste göreceğiz, kısmetse anlayacağız ve hatta sahaya inip bizzat pratiğe döküp raporlayacak, makalesini hazırlayacağız. İnşAllah 🙂

Bu ders kapsamında öncelikle nicel araştırma yöntemi ve nitel araştırma yönteminin ayrı ayrı felsefi yaklaşımlarını görececeğiz çünkü hangi araştırma yönteminin hangi paradigmadan hareketle benimsendiğini, birbirlerinin eksi ve artı yönlerini tam anlamıyla idrâk etmeden karma araştırma yöntemine girişmek başımıza iş açar.

Sonrasında karma araştırma yöntemi felsefesine girecek, desenlerine sırasıyla girişecek, hangisinin ne şekilde yapıldığını bilecek ve ona göre bir araştırma planı hazırlayacağız.

Buraya kadar olan süreci 6-7 haftada bitirdikten sonra, karma yöntem desenlerinden “Keşfedici Sıralı Karma Yöntem (Exploratory Sequental Mixed Method) Deseni” ile öncelikle nitel bir araştırma yapıp onu analiz edeceğiz. Hep birlikte, tek bir konu üzerinde çalışacağız, ayrı ayrı konular alıp ayrı ayrı çalışmayacağız. Hepimiz bir araştırmanın bir yerinden tutacak, bir ekip halinde bu araştırmayı yapacağız. Elde ettiğimiz bulgular neticesinde bir ölçek geliştireceğiz. Akabinde bu ölçeği hatırı sayılır bir örneklem üzerinde uygulayarak nitel araştırma ile elde ettiğimiz verilerin genellenebilir olup olmadığına bakacağız. Yani aslında 3 ayrı çalışma yapacağız. Sonuç raporunu yazdıktan sonra araştırmamızı hem bir bildiri haline getirip ilgili bir sempozyumda sunacak hem de orijinal bir araştırma makalesi olarak ilgili bir akademik dergiye göndereceğiz. İnşAllah 🙂 Bu süreci bu satırlarda yazdığımız şekliyle neticelendirebilirsek bizden iyisi yok evelAllah 🙂

Amacımız


Bu ders kapsamında temel amacımız öğrencilerimizin araştırma yöntemleri ile ilgili hem felsefi alt yapıya hâkim olması, hem de uygulamalı bir karma yöntem araştırması vesilesiyle teori ile pratiği bütünleştirerek akademik niteliklerini arttırmasıdır.

Bu dersi başarıyla tamamladığınızda


  • Nicel ve nitel araştırma yöntemi desenlerini bileceksiniz.
  • Karma araştırma yöntemi desenlerini bileceksiniz.
  • Karma yöntemle bir araştırma yapmayı düşündüğünüzde ne tür bir desen üzere, hangi yöntem ve teknikle nasıl bir veri toplama ve analiz gerçekleştirerek bu araştırmayı yapabileceğinizi bileceksiniz.
  • Sahaya inip gerçek bir araştırma yaparak tecrübe edinebileceksiniz.
  • Nitel araştırma programlarından MaxQDA yı temel mahiyetleriyle öğrenebilecek ve analizler yapabileceksiniz. (https://www.maxqda.com/lang/tr)
  • Nicel araştırma programlarından Jamovi’yi temel mahiyetleriyle öğrenebilecek ve analizler yapabileceksiniz. (https://www.jamovi.org/)
  • Araştırmanızı rapor haline getirebileceksiniz.
  • Araştırmanızı bildiri haline getirip bir sempozyumda sunabileceksiniz.
  • Araştırmanızı makale haline getirebileceksiniz.
  • Makale yayın sürecini bizzat yaşayarak göreceksiniz.

Burada tam da şu soruyu sormak gerekiyor: Bu dersi vermek için doğru kişi miyim?


Lisansüstü eğitimim boyunca araştırma yöntemleri konusunda dersler aldım ama çoğunlukla bizim konunun önemini kavrayamamış olmamız ve tembelliğimiz, biraz da bu dersi veren hocalarımızın yöntem konusundaki eksiklikleri nedeniyle araştırma yöntemlerini doğru düzgün öğrenemeden ondan bakarak şuna benzeterek, diğerleri nasıl yapmış diyerek doktora tezimi bitirdim. İnanabiliyor musunuz, yüksek lisans da değil, doktora… Ne zaman ki akademik çalışmalar yapmaya niyetlendim, o zaman anladım ki nitelikli bir akademik çalışma yapabilmek için metodolojiyi iyi bilmek gerekiyor. Ontoloji ve epistemolojisiz bir metodoloji de zaten olmuyor. Öyle olunca ben araştırma yöntemleri konusuna kafamı taktım ve son dört-bış yıldır yöntemle ilgili elime geçen, edinebildiğim tüm kitapları, makaleleri okumaya gayret ettim. Gücüm ve vaktim yettiğince yöntemle ilgili online ve anam babam usûlü çeşitli eğitimlere katıldım. Bu eğitimlerde Aylin Yonca Gençoğlu hocamın hakkını ödeyemeyeceğimi belirtmem gerekir.

Uzun lafın kısası, doğru düzgün yöntem bilmeden nitelikli akademik yayınlar yapmamın mümkün olmadığını, olmaması da gerektiğini, bizzat gördüm ve kendimi metodoloji konusunda geliştirmeye gayret ettim. Gömülü teori ve fenomenoloji çalışmaları yürüttüm. Bu çalışmalar sempozyumlarda alkış aldı, akademik dergilerde hakemler tarafından beğenildi, yayınlandı. Hem nitel hem de nicel tez çalışmalarının danışmanlığını yürüttüm, SSCI ve TRDizin endeksindeki nitelikli dergilerde hakemlikler yaptım. Elbette yaptıklarım benim bir şey olduğumu ispatlamaz, kendimi bir yöntem öğrencisi olarak görüyorum, öğrenciliğe tam gaz devam ama en azından karma araştırma yöntemi ile ilgili konuşabilecek üç beş kelamımız var ve bu kelamı birlikte yapabileceğimizi düşünüyorum. Ha, gönül isterdi dersinize bir John Creswell, bir Vicki Plano Clark girsin ama elde ben varım, mal bu 🙂 Damdan düşen biri olmanın vermiş olduğu kaygıyla sizlerin damdan düşmemeniz için elimden gayreti göstereceğimden emin olabilirsiniz.

Nasıl irtibatta kalırız?


Benimle ders sürecimiz boyunca mail atarak, sosyal medyadan veya yukarıdaki İLETİŞİM sayfası üzerinden size en uygun olan yollardan birini kullanarak irtibat kurabilirsiniz. Ayrıca bazı duyurularımı Instagram profilim üzerinden yapıyorum, takipte kalmanız iyi olabilir (Duyuru muyuru ayağına nasıl da çakallık yapıyorum ama 😀 ).

Derslerimiz Uzaktan mı Yüzyüze mi?


Derslerimiz yüzyüze. Bu süreçte dersle ilgili ihtiyacınız olan bilgi ve dokümanları yukarıdaki menüde yer alan DERS NOTLARI sayfası üzerinden takip edebileceğiniz gibi ERUDM platformu üzerinden de takip edebilirsiniz.

Bu arada sayıca az olduğumuz için WhatsApp üzerinden oluşturacağımız bir grup ile veri alışverişini zaman/mekan tanımaksızın yapabiliriz.

Dersi nasıl işleyeceğiz ve hangi eserleri okuyacağız?


İlk dersimizden itibaren yoğun okuma yapmanızı isteyeceğim. Dersleri hep ben anlatacağım, size bir konu verip onu anlatmanızı vs. istemeyeceğim ama her ders öncesinde okuyup geldiğiniz kısımları derste karşılıklı olarak konuşacağız.

Dersimizi ders saatinde yapacağız ama bu saatlerin dışında, özellikle ilk 6-7 haftadan sonra sizin sahaya inmeniz ve araştırmayı bizzat yapmanız gerekecek. Yaptığınız analizleri evde, yurtta, sinemada, okulda, plajda veya parkta programa girmeniz ve analizleri elinizden geldiğince yapmanız gerekecek. Derse de geldiğinizde o verileri ve analizleri konuşup onun üzerinde yorumlamalarda bulunup gidişatı değerlendireceğiz.

Yukarıda da değindimiz gibi, analizleri yapabilmek için MaxQDA ve Jamovi programlarına ve onların çalışması için de bir bilgisayara ihtiyacımız olacak.

Programları indirebileceğiniz adresler:

MaxQDA

(https://www.maxqda.com/lang/tr) (Bu program ücretli olduğu için 1 aylık bir deneme sürümünü yükleyebiliyoruz ancak)

Jamovi

https://www.jamovi.org/ (SPSS’e alternatif harika bir programdır. Ücretsizdir. Dadından yenmez)

Sözün özü, dersi hem derste hem de sahada işleyeceğiz. Bu nedenle yoğun enerji harcamanız gerektiğinden emin olabilirsiniz. Bu dersi seçerken enerji kısmını aklınızda tutun, eğer enerjinizden emin değilseniz bu dersi seçmenizi kesinlikle tavsiye etmiyorum!

Dersimizin içeriğinde neler var?

Dersimizin içeriğini ve hangi içeriğin hangi haftalarda işleneceğini buradan görebilirsiniz.

Okuma listemizde neler var?

Ders kapsamında hangi eserleri okuyacağımızı buradan görebilirsiniz.

Çalışma önerisi için Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tez yazım kılavuzunu esas alacağız. Kılavuzu buradan indirebilir ve inceleyebilirsiniz.

Sınav ve puanlamayı nasıl yapacağız?


İyi haber, sınav yok 🙂 Kötü haber, sağlam bir araştırma sizi bekliyor. Tek not alacaksınız. Bunu da ortaya çıkan çalışmanın niteliği belirleyecek. Çalışmanızın niteliği aşağıdakı indekslerden hangisine girecek potansiyelde bir makaleyse o indeksin puanını alacaksınız:

  • SSCI: 100
  • ESCI: 90
  • TRDizin: 85
  • Diğer hakemli dergiler: 75
Öne çıkan görselin kaynağı: Resim emiliopatro24 tarafından Pixabay‘a yüklendi