Yapay Zeka Ete Kemiğe Bürünüyor: Ex Machina

Standard

MSN Messenger’daki biricik dostumuz Spleak’ı eskiler (çok eskiler değil, Y kuşağından bahsediyorum) hatırlayacaklardır. Yapay zeka. Biz bir şeyler soruyorduk, o da cevaplıyordu gönlünce. Zannediyorum karşılaşmış olduğum ilk yapay zeka teknolojisiydi. Sonrasında malûmunuz Siri çıktı, evlenme teklif ettik, kimi zaman bozdu, kimi zaman nükteli cevaplar verdi bize… Yapay zeka teknolojileri ile alakalı yapılmış filmlerden (bkz. The Her) bahsetmiştik. Yine böyle bir filmden bahsedeceğim size, ama bu sefer karşımızdaki bir işletim sistemi veya makine değil. O bir Ex Makina 🙂

Ex Machina, yapay zekanın ete kemiğe, bildiğimiz insan suretine bürünmüş ve bir o kadar da akıllanmış bir versiyonunu sunuyor seyirciye. Filmin konusu aslında Turing Testi[1]’ne dayanıyor.

Turing testi, ilk olarak 1950 yılında Mind adlı felsefe dergisinde ünlü İngiliz matematikçi ve bilgisayar bilimcisi Alan Turing’in “Computing Machinery and Intelligence” başlıklı ünlü makalesinde sözü edilen bir kavram.

Bu testte bir makine ile bir insan bir odaya konur. Bir sorgulayıcı da başka bir odadan bu odadaki makine ve insana bilgisayar yardımıyla sorular sorar ve cevaplar alır. Soru soran kişi, aldığı cevaplar neticesinde cevap verenlerden hangisinin insan hangisinin makine olduğunu anlayamazsa, yani makine bir insan gibi cevaplar verirse, o makine Turing testini geçmiş sayılır.

Filmde de buna benzer bir deney ortamını görüyoruz. Bir teknoloji şirketinde çalışmakta olan Caleb Smith, şirkette düzenlenen bir piyangoyu kazanıyor ve şirket sahibi Nathan Bateman’ın malikanesinde bir haftalığına misafir oluyor. Bu bir hafta, Caleb’in hayatı boyunca tecrübe etmediği bir şansı da birlikte getiriyor: Şirket sahibi Nathan tarafından özel olarak tasarlanmış yapay zekayı test etme.

Test aslında Turing testine oldukça benziyor ama en önemli fark, Caleb’in test ettiği makine ile ayrı odalarda değil, birebir iletişim kurmasında yatıyor. Yani Caleb Smith, karşısındakinin zaten yapay zeka olduğunu, yani onun bir makine olduğunu bilerek sorular soruyor. Film de burada başlıyor diyebiliriz zira karşısındakinin makine olduğunu bile bile onu test edip onun bir insan olduğunu söyletmeye çalışmak, büyük bir meydan okuma…

Karşınızdaki makine etten kemikten bir makine olsa, hatta bir alımlı bir hatun olsa, hatta söyledikleriyle kafanızdaki soru işaretlerini kaldırsa ve bayağı bayağı sizi etkilemeye başlasa, siz karşınızdakinin bir makine olduğunu hala düşünür müydünüz?

Aslında bunun cevabını geçtiğimiz haftalarda bir nezbe aldık. Google bünyesinde faaliyetine devam eden Boston Dynamics, Atlas isimli robotunun son versiyonunu tanıttığı o videoda robotun ne kadar dengede kalabildiğini gösterebilmek için itip kakmasına dünyadan ve ülkemizden çok ciddi tepkiler geldi. Öyle ki “Robotlara deneylerde kötü muamelede bulunulmasın” kampanyaları bile düzenlendi. Mübalağa olduğunu düşünebiliriz ama videoyu seyredince açıkça söylemeliyim, itilip kakılanın bir makine olduğunu bilmeme rağmen benim bile içim cız etti. Makine veya canlı, şiddete karşıyız…

Hep sorulan sorudur, acaba yapay zeka gün gelir insanın aklını geçer mi? Filmin sonunda siz de kendinizi “acaba” derken bulabilirsiniz: Acaba insan aklını geçerler mi? O zaman acaba filmlerdeki şey gerçek olur da robotlar gerçekten bir gün dünyayı istila ederler mi? Eyvah, hemen Cunda’daki yazlığa erzak depolayayım!

Abarttığımı mı düşünüyorsunuz? “Bir filmden yola çıktın tüm dünyayı yok ettin sen de, abart abart” mı diyorsunuz? O halde sizi biraz daha korkutayım. Hemen aşağıda “İnsanoğlunu yok etmek istiyorum” diyen Sofya’yı seyretmeye ne dersiniz o zaman? Filmdeki Ava’ya da benziyor hani…

Tamam tamam. Tüm bu düşüncelerden hemen çıkmak isterseniz Cem Yılmaz’ın Fundamentals gösterisinde söylediği “Ulan, şarza taktığım alet beni nasıl yensin” kısmını seyretmenizi tavsiye ederim.

İyi seyirler…

EX MACHINA FRAGMAN

[1] Daha detaylı bilgi için bkz.: Turing Testi (Wikipedia)

Bu yazı 20.03.2016 tarihinde sosyalayraclar.com sitesinde yayımlanmıştır. Yazımın orijinal metni için tıklayınız.

(Visited 80 times, 1 visits today)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir